EN DE

Warsztaty w zakresie ochrony dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych

Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kulturyw Zagrożeniu przeprowadził w terminie 3-6 lipca 2023 roku warsztaty w zakresie ochrony dóbr kultury z przedstawicielami administracji państwowej i jednostek wojskowych z terenu woj. małopolskiego.

Jednym z podstawowych założeń funkcjonowania Międzynarodowego Ośrodka Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu jest bezpieczne i zachowane dziedzictwo kulturowe. Elementem, który ma zapewnić realizację takiego zadania jest praktyczne sprawdzenie funkcjonowania wybranych podmiotów administracji publicznej i Sił Zbrojnych RP w trakcie przeciwdziałania skutkom sytuacji kryzysowych.

Celem warsztatów pk. ZABYTEK-23 nt. „Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych” było dokonanie wszechstronnej analizy obowiązujących przepisów prawa oraz doskonalenie procedur współdziałania Sił Zbrojnych RP w procesie wsparcia układu pozamilitarnego w zakresie ochrony dóbr kultury w czasie sytuacji kryzysowej. Ich część praktyczna jest jednym z elementów pracy uczestników warsztatów analityczno-prawnych odbywających się z inicjatywy Międzynarodowego Ośrodka Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu. Realizacja części praktycznej warsztatów jest wynikiem i kontynuacją konsultacji oraz spotkań przedstawicieli Sił Zbrojnych RP z administracją rządową i samorządową realizowanych od stycznia 2023 roku.

Cześć praktyczna warsztatów pk. ZABYTEK-23 nt. „Ochrona dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych” została przeprowadzona przez Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu w dniach 4-6 lipca 2023 r. Praktyczne działanie obserwowali przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Ministerstwa Obrony Narodowej.

Podczas części praktycznej warsztatów ZABYTEK-23 współdziałały ze sobą Siły Zbrojne RP oraz administracja publiczna, w tym przedstawiciele Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie, Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Szkoły Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej z Krakowa, Karpackiego Oddziału Straży Granicznej, Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej,
11. Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej, 6. Brygady Powietrznodesantowej, Centrum Przygotowań do Misji Zagranicznych oraz Oddziału Żandarmerii Wojskowej z Krakowa. Natomiast zabezpieczenie logistyczne zapewnił 35. Wojskowy Odział Gospodarczy.

Scenariusz części praktycznej warsztatów ZABYTEK-23, w związku z wystąpieniem sytuacji kryzysowej, obejmował ewakuację wskazanych dóbr kultury z Zamku Królewskiego na Wawelu i transport drogą wodną na docinku rzeki Wisły do Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Realizujący zadania żołnierze Wojskowego Zgrupowania Zadaniowego ZAMEK (WZZ ZAMEK), pod nadzorem pracowników muzeum, dokonali zabezpieczenia, zaewidencjonowania oraz ewakuacji zbiorów
do wyznaczonych uprzednio miejsc z wykorzystaniem czterech łodzi płaskodennych. Zadanie to zostało zrealizowane wraz z wydzielonymi siłami Państwowej Straży Pożarnej oraz pod ochroną policji. Epizod szkoleniowy dotyczący udaremnienia próby wywozu dóbr kultury drogą powietrzną zrealizowano aplikacyjnie przy udziale Karpackiego Oddziału Straży Granicznej na Lotnisku Kraków-Balice.

W drugim dniu części praktycznej  warsztatów w  rejonie Placu Szczepańskiego
w Krakowie przeprowadzono kolejne epizody szkoleniowe. W obiekcie Pałac Sztuki mieszczącym się na Pl. Szczepańskim 4 w Krakowie w wyniku - hipotetycznej - eksplozji ładunku wybuchowego doszło do uszkodzenia elewacji budynku oraz pożaru. Ujawniono również podejrzane pakunki mogące zawierać materiały wybuchowe.  Skierowany w miejsce zdarzenia patrol Policji, policyjna  grupa rozpoznania minersko – pirotechnicznego, PSP, Straż Miejska Miasta Krakowa podjęły działania zmierzające do ograniczenia ruchu pojazdów w rejonie zdarzenia, zapewnienia drożności dróg dojazdowych dla podmiotów uczestniczących
w działaniach. Po ujawnieniu materiałów wybuchowych przez psa do nawęszania, policyjni pirotechnicy przystąpili do ich neutralizacji z wykorzystaniem specjalistycznego wielozadaniowego robota. W tym czasie żołnierze  Wojskowego Zgrupowania Zadaniowego ZAMEK, wydzielonych sił Państwowej Straży Pożarnej, Wojskowej Straży Pożarnej oraz Zespołu CIMIC wspomaganego przez eksperta
z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie zrealizowały skoordynowane działania polegające na zabezpieczeniu terenu po eksplozji, gaszeniu pożaru i ewakuacji osób oraz dóbr kultury z Pałacu Sztuki a także raportowaniu zniszczeń obiektu zabytkowego. Ze względu  na charakter realizowanych działań oraz przeprowadzone ustalenia w trakcie całego zdarzenia, równolegle swoje czynności wykonywała (aplikacyjnie) policyjna grupa operacyjno – procesowa.

W trzecim dniu praktycznej realizacji warsztatów, zgodnie z realizowanym scenariuszem,  w wyniku działań sabotażowych zagrożone zostały zbiory Muzeum Okręgowego w Tarnowie. W ramach tego epizodu szkoleniowego przeprowadzono proces ewakuacji i przekazania dóbr kultury z Galerii Sztuki Dawnej-Muzeum Ratusz w Tarnowie do Kopalni Soli w Bochni. Po sprawdzeniu przez Policję
i Żandarmerię Wojskową obiektu, skrzynie zawierające zabytkowe artefakty zostały zdeponowane i przekazane pod ochronę zorganizowaną przez żołnierzy
z 11. Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej wchodzących w skład Wojskowego Zgrupowania Zadaniowego KOPALNIA (WZZ KOPALNIA). Kolejne epizody szkoleniowe zrealizowano w Kopalni Soli Bochnia. Po przetransportowaniu dóbr kultury z Tarnowa do Bochni, umieszczeniu w podziemiach kopalni, dokonano ich składowania i zabezpieczenia pod nadzorem kustosza muzeum. Realizacja tego epizodu miała na celu przetestowanie potencjału i możliwości jakie posiada kopalnia jako miejsce składowania dużej ilości zabytków o zróżnicowanych rozmiarach. Celem tych działań było również rozpoznanie               i wskazanie ewentualnych problemów i trudności jakie mogą być związane z transportem i umieszczaniem dóbr kultury w tego typu miejscach.


Ewakuacja i transport obiektów zabytkowych do podziemi kopalni był również doskonalą okazją do realizacji kolejnego elementu szkoleniowego, czyli uruchomienia akcji ratowniczej z udziałem grupy ratowniczo-medycznej kopalni soli w celu udzielenia pomocy i przetransportowaniu na powierzchnię żołnierza poszkodowanego w  trakcie realizacji zadań.

W trakcie końcowego omówienia przebiegu części praktycznej warsztatów przedstawiciele administracji publicznej i służb mundurowych zaprezentowali swoją rolę w zakresie ochrony dóbr kultury w sytuacjach kryzysowych oraz sformułowali wstępne wnioski z realizacji otrzymanych zadań. Uczestnicy warsztatów, podobnie jak w latach poprzednich, potwierdzili potrzebę realizacji praktycznych warsztatów ZABYTEK na obszarze kolejnych województw w celu uzyskania szerszego spektrum aspektów w zakresie wypracowania procedur ukierunkowanych na efektywniejszą ochronę dóbr kultury. Rezultatem warsztatów będą rekomendacje z dokonanych analiz obowiązującego prawa z zakresu bezpieczeństwa obiektów dziedzictwa kulturowego w okresie pokoju i sytuacji kryzysowych.

Fot. Arkadiusz Blomka

Fot. Arkadiusz Blomka

Fot. Arkadiusz Blomka

Fot. Arkadiusz Blomka

Fot. Arkadiusz Blomka

Twoja przeglądarka jest przestarzała!

Zaktualizuj swoją przeglądarkę aby móc przeglądać współczesne strony internetowe prawidłowo. Zaktualizuj teraz!

Zamknij