EN DE

Geologiczna historia bocheńskiego złoża

Historia geologiczna bocheńskiego złoża sięga miocenu, kiedy to rów przedgórski Karpat na południu Polski zwany Zapadliskiem Przedkarpackim wypełniony był wodami płytkiego i ciepłego morza. Około 13,6 miliona lat temu w wyniku ewaporacji, czyli krystalizacji soli rozpuszczonych w wodzie morskiej, osadziły się utwory zawierające sól kamienną oraz anhydryt i gips. W tym czasie  panowały na Ziemi zupełnie inne warunki klimatyczne, trwały ruchy górotwórcze Karpat, a sedymentacja ewaporatów przebiegała w warunkach dużego niepokoju tektonicznego i powolnego wypiętrzania się podłoża. Częste były trzęsienia ziemi, a także erupcje law, czego efektem było osadzenie się popiołu wulkanicznego w formie cienkich warstw tufitu andezytowego w bocheńskim złożu solnym. W wyniku sedymentacji materiału pochodzącego z lądu utworzyły się także kompleksy skalne złożone z iłowców i mułowców. Po zakończeniu sedymentacji osady soli kamiennej zostały w czasie ostatniej fazy górotwórczej Karpat zgarnięte ze znacznej powierzchni i spiętrzone na wąskim obszarze, co pozwoliło na skumulowanie utworów solonośnych i powstanie dużego złoża soli kamiennej, które wiele milionów lat później będzie przez wiele stuleci eksploatowane przez człowieka. W wyniku powyższych procesów tektonicznych bocheńska formacja solonośna ma dziś formę dwóch fałdów z utworami fliszowymi w częściach jądrowych. Główny fałd, w którego skrzydle północnym znajduje się złoże solne, nazwano antykliną bocheńską. Fałd bocheński uległ w swej górnej części erozyjnemu zniszczeniu, co ułatwiło udostępnienie i odsłonięcie złoża soli. Występująca w tym rejonie seria ewaporatów składa się z warstw soli kamiennej i warstw płonnych: iłów marglistych, iłowców anhydrytowych oraz iłowców solnych. Podobnie jak w innych złożach, w serii solnej Bochni zaznacza się kontrastowe zachowanie się sztywnych przerostów płonnych w stosunku do bardziej plastycznej soli. Ze względu na niezwykle skomplikowaną budowę geologiczną, trudności w wyznaczeniu następstwa stratygraficznego, rozpoznanie złoża dokonywało się bardzo wolno. Bocheńskie złoże soli ma długość około 3,5 km, maksymalna szerokość wynosi 200m, natomiast eksploatacje prowadzono do głębokości 468m. Przez ponad 750 lat historii kopalni zgłębiono szesnaście szybów, do dnia dzisiejszego pozostały jedynie trzy: szyb Trinitatis – pełniący funkcję wentylacyjną, szyb Sutoris oraz Campi – transportowo-komunikacyjne, pozostałe zostały zlikwidowane.

Nie ulega wątpliwości fakt szczególnej roli ruchów górotwórczych Karpat w formowaniu i wypiętrzeniu serii solnej złoża bocheńskiego, jednak ruchy nasuwcze Karpat nie wygasły całkowicie, trwają nadal ujawniając się jako ruchy neotektoniczne. W wyrobiskach kopalni przyśpieszają zaciskanie chodników  i komór oraz niszczenie obudowy. Wymusza to konieczność prowadzenia ciągłych prac górniczych dla utrzymania i zabezpieczenia zabytkowych części kopalni. Wygląd bocheńskich wyrobisk jest imponujący i daje obraz trudu wielowiekowej pracy górników. 

 

Twoja przeglądarka jest przestarzała!

Zaktualizuj swoją przeglądarkę aby móc przeglądać współczesne strony internetowe prawidłowo. Zaktualizuj teraz!

Zamknij